Waarom therapie niet werkt en curssusen niet werken; over de effectiviteit van therapie

Dit artikel gaat over 3 factoren die de effectiviteit beinvloeden: het systeem, de therapievorm en methodieken, en de therapeut.

Preambule:
Heel veel mensen lopen tegen een muur op, ze willen, graag zelfs, maar ondanks hun inzet komen ze niet verder. Ze komen niet verder in al dan niet reguliere therapie, het lukt ze niet om zich verder te ontwikkelen in allerlei cursussen. En vroeg of laat gaat men vergelijken, en conclusies proberen te trekken.

De eerste conclusie is vaak een negatieve. Wat niet werkt, en waarom niet. Pas daarna kan je komen tot een positieve, de werkzame bestandsdelen van therapie en cursussen. Regelmatig is dan al het kind met het badwater eruit gegooid.

Ik ga er van uit dat iedereen met goede bedoelingen van start gaat. Zowel therapievormen als therapeuten, iedereen is gecharmeerd van zijn eigen vorm en manier. Het is dan ook n iet mijn intentie om af te vallen, wel om kritisch tegen het licht te houden en zwakte en kracht te beoordelen.

Ten eerste, de aannames:
Effectiviteit is moeilijk te beoordelen omdat we te maken hebben met mensen en niet met dingen die niet meer veranderen. Mensen blijven veranderen. Misschien is het maar een verandering verder en het is zover.

Een complicerende factor is het denken in probleemstelling en doelstelling bij therapie of groei. Dit bemoeilijkt beoordeling. We willen graag overzicht en een stappenplan, maar vaak blijkt de werkelijkheid niet zo linear en net iets complexer. Wat je wel kan beoordelen is elke aparte stap van de therapie of ontwikkeling. Maar dan moet je feitelijk het grotere geheel tijdelijk loslaten.

"Wie bepaald wat een goede therapie of therapeut is? Uiteindelijk maar een persoon: diegene die er gebruik van maakt. En de test is ook daadwerkelijk of het werkt: de empirische test."

Een andere bemoeilijke factor is de aanname dat omdat de client de enige echte persoon is die kan oordelen, dat die client ook in staat is om te oordelen. Alsof de client weet waar hij of zei naar toe moet. Dat is vaak niet zo. Een ervaren therapeut weet vaak veel beter hoe het verder moet of opgelost kan worden.

Ook de client kan de therapie in de weg staan. Hoe vaak heeft de client ook nog eens een idee over HOE het moet worden opgelost, of in ieder geval een sterk idee over de elementen die ervoor nodig zijn. Mijn ervaring is dat clienten vaak een emotionele behoefte hebben aan een catharthische ervaring, met het idee erachter dat die ene catharthische beleving HET allemaal in een keer gaat oplosssen. En mijn ervaring is dat dat die cathartische ervaring lang niet altijd de gevraagde oplossing geeft.

- "Roeren in de sjit van vroeger is nog geen therapie ondanks dat de vinger op de zere plek zit." -

Als er veel gebeurd in therapie wil dat niet zeggen dat de therapie vordering maakt. Misschien wordt elke mug langs de therapieweg te veel tot olifant gemaakt.

Dus de client kan de therapie niet beoordelen, maar moet en doet dat toch. Want uiteindelijk moet de client het ervaren. Dus we hebben een moeilijke situatie.

De verwachting van de client kan wel eens een illusie of droom zijn.

En toch...

Ondanks al mijn bedenkingen....

Het systeem: de invloed van de maatschapij en het systeem van verzekeringen.

In Nederland, als onderdeel van onze westerse maatschapij, is de invloed van het systeem erg sterk: we zijn geen introspectieve samenleving. Op school geen vakken introspectie, concentratie, comtemplatie en meditatie. We praten niet veel over gevoel. De pijl is niet naar binnengericht. Therapie is voor herstel, niet voor groei.

Het systeem met verzekeringen en nog sterker bij ziekenfonds heeft in nederland een negatief effect: mensen verwachten dat gezondeheidszorg gratis MOET zijn. Als het niet gratis is doen we het niet. De werkgever draagt een veel grotere premie af, maar wij voelen dat niet als iets van ons, niet onze verantwoordelijkheid. Met dit systeem willen meespelen betekent dat me ook meespelen met het al dan niet dekken en wachtlijsten, wat weer een negative invloed te noemen is. Als iemand een half jaar op een wachtlijst staat, hoeveel aandacht kan er dan worden besteed aan of het "klikt"? Hoezo kiezen welke therapeut of therapievorm?

Wat voor motivatie verwacht je als mensen niet zelf de verantwoordelijkheid hebben om het werkgeversdeel af te dragen?

Als het geld niet uit eigen zak van de client komt, in hoeverre is de motivatie dan wel van de client? Wordt het aantal behandelingen

Valkuil nr 1: het middel wordt heiliger dan het doel. Vele methodes en trucjes zijn vormen geworden. Reiki of aura reading zijn daar voorbeelden van. Bij Reiki is de behandeling de behandeling. Lost het het probleem op of niet, de behandeling is de behandeling. Bij aurareading kan je een berg informatie krijgen, of je het nu kan 'processen' of niet, of je het nu nodig hebt of niet, je krijgt een berg informatie OMDAT ze dat kunnen en willen doen, want dat is reading.
Het probleem is dat informatie niet hetzelfde is als nuttige therapeutisch stappen zetten. Informatie is ongeordend, en niet constructief gebracht, het is niet gelijk aan de oplossing.

Een ander voorbeeld:
Bio-energetica. naast dat bij bio-energetica er veelal ook erg gefocust wordt op de trucjes is er een ander gedrag wat ik nu ff onder de aandacht wilde brengen.

C: ik heb een blokkade hier.
T: Doe deze oefening, dan komt dat wel vrij.
C doet oefening en breekt door blokkade.
C gaat naar huis, blokkade komt terug.
Het probleem daarvan is kortzichtigheid: blokkades hebben ook een functie, ze beschermen. Haal de bescherming weg, en ze komt terug.
Het is nuttiger om te zorgen dat iemand die stut (blokkade) niet meer nodig heeft, dwz dat iemand dus sterker wordt, dan kunnen ze de stut loslaten.

Hoewel het voorbeeld komt uit de praktijkervaring met een bio-energetica therapeut, richten veel therapievormen zich op (afbreken van) wat niet deugd. Dat is een beperking, het kan ook vanuit de andere kant.

Valkuil nr 3. Eeuwig praten, ineffectieve middelen.
Een ander probleem kom je tegen als de middelen niet effectief zijn. Praten, nog eens praten, en voor je het weet ben je 4 jaar verder. Maar de pijn zit er nog. Hoewel cognitieve gedragtherapie je kan helpen om anders te denken over wat je hebt meegemaakt, kan cognitieve gedragstherapie niet pijnlijke gevoelens ontladen. Therapie blijft in het denken zo. Je zal lichamelijk aan de slag moeten. En herbeleven wil lang niet niet altijd effectief zijn. Het kan ook anders, het kan veel sneller. Door Energy Psychologie methodes als EFT kan er echt ontladen worden. Met gemak kan een factor 4, dwz 4 keer sneller worden bereikt met EFT.

Vakuil nr 4. Als ik het maar snap.
We hebben de illusie dat als we het maar begrijpen, als we de oorzaak maar weten, dat we dan het kunnen oplossen. Soms zal dat wel zo zijn, maar voor de meeste mensen is het weten alleen een extra frustratie want met die kennis lost je het nog niet op. Daar is heel wat anders voor nodig.

quote als intro
Uit het wetenschappelijk onderzoek van de laatste jaren blijkt namelijk dat ervaren therapeuten niet effectiever zijn dan onervaren therapeuten en dat minder hoog gekwalificeerde therapeuten (de zogenoemde paraprofessionals) het niet slechter doen dan erkende psychotherapeuten. Het tegenovergestelde is misschien wel waar: er is geen onderzoek waarin de professionals het beter doen (Beutler, Machado, & Alstetter Neufelt, 1994).
Het feit dat zelfs ongeschoolde hulpverleners soms beter werk leveren dan getrainde en ervaren psychotherapeuten, confronteert ons met het vermoeden dat hier persoonlijke kwaliteiten van de therapeut in het spel zijn. Waarschijnlijk worden die door de klassieke therapieopleidingen onderschat (Schaap, 2000). Er dient een omslag in het denken over opleiden tot therapeut te komen.

Zoals gezegd, het wetenschappelijk onderzoek naar de effecten van psychotherapie levert een aantal opmerkelijke uitkomsten. Zo veronderstelde men dat het niveau van opleiding en de ervaring van de therapeut een positieve invloed hebben op zijn professionele bekwaamheid, maar onderzoeksmatig is dat moeilijk aan te tonen (Beutler e.a.1994). Sommige onderzoekers komen tot de onthutsende conclusie dat onervaren of niet-professionele hulpverleners even goede en soms zelfs betere resultaten behalen dan ervaren en geschoolde therapeuten (Hattie, Sharpley & Rogers, 1984; Dumont 1991).

Kennelijk draait het in de therapie om andere zaken. De persoonlijke eigenschappen van een therapeut zijn meer beslissend voor de therapieresultaten dan de technieken die zij gebruiken of de therapieoriëntatie waartoe zij behoren (Chrits-Christoph & Mintz 1991; Goldfried e.a. 1990; Luborsky e.a. 1986).Therapeuten met een subjectief gevoel van welbevinden stralen meer zelfvertrouwen uit, wat samengaat met meer vorderingen bij de cliënten (Williams & Chambless 1990). Effectieve therapeuten hebben significant meer zelfkritiek en vragen zich sneller af of ze vergissingen begaan of tekort schieten in hun werk (Williams & Chambless 1990). Therapeuten dragen vooral bij aan de groei van de cliënt wanneer ze het persoonlijk waardensysteem kunnen loslaten en flexibel kunnen communiceren binnen het waardensysteem van de cliënt. (Sternberger1997; Beutler e.a. 1994).

Hoewel ik absoluut geloof dat een client het heft in handen moet hebben en houden en niet afhankelijk moet worden, is het me ook opgevallen dat er therapeuten zijn die toch wat meer kunnen dan anderen met de zelfde middelen, en dat er therapeuten zijn die unieke kwaliteiten bezitten.

De persoonlijke ontwikkeling van de therapeut vind ikzelf ontzettend belangrijk. Zelf ervaren hebben wat problemen zijn, en nog belangrijker, hoe je er uit kan komen, is geen luxe. Die persoonlijke ontwikkeling van de therapeut leidt tot gemakkelijker met gevoelens omgaan, en makkelijker persoonlijke gevoelens kunnen gebruiken in het therapieproces: vaardiger worden met gevoelens.

Ik zelf liep tegen het probleem aan van een moeilijk vindbare oorzaak (en oplossing). Nou, dan komt een therapeut er ook niet een twee met leuke vraagtechniekjes, of goede vaardigheden. Als je er van uit gaat dat de client zelf zijn probleem moet formuleren, zit je op een bepaald moment redelijk tegen de beperkingen aan.
Op dat moment is een aura-reader een manier om voorbij die beperkingen te komen. Maar er zijn ook andere manieren, zoals NEI, hypnose, touch for health, een paragnost of spirituele therapie.

In mijn ogen moet een therapeut ook altijd voorbij de beperkig komen van wat een client ZEGT. Dat betekent dat de therapeut ook gebruik moet kunnen maken van onbewust of onderbewuste informatie op een van die methodes hierboven genoemd. Wat voegt een therapeut anders eigenlijk toe boven goede introspectie?

Dit hierboven was met name diagnostisch.

Daarnaast richting behandeling en oplossingen bieden: ook hier zou het fijn zijn als de therapeut iets kan toevoegen boven wat de client zelf kan bedenken.

Daarnaast zit ik altijd al in mijn maag met mensen die al jaren in die eindeloze put van therapie zitten: ik ken er hier en daar een paar. Die komen gewoon niet voorbij hun problemen ondanks zo veel therapeuten. Hoe ernstiger de problemen, hoe moeilijker het is om er voorbij te komen, en zeker als de therapeut geen toegevoegde waarde heeft boven wat er uit zijn mond komt.
Waarom gaan zowel therapeut als client door met steeds meer van hetzelfde? Waarom trekt niemand een streep? Nu stop, eerste beoordelen, dan anders aanpakken. ANDERS.

"Client centered" therapie: ook in mijn ogen moet het ECHT gaan om de client, en niet om een therapeut, of therapievorm. Vaak zou zelfs beter zijn om te spreken van "solution centered" therapie, als we eeuwig bezig zijn met de hete brei te omzeilen komen we er ook niet.

Het te bereiken doel kan ook worden bereikt vanuit het groeien, groeien van vertrouwen, groeien van zekerheid, veiligheid, en groeien in delen van gevoelens.

Ik ken geen therapeut die zo werkt, maar er worden op die manier wel cursussen gegeven zie oa de Leonardushoeve .

Sinds NLP gekomen is, kan je praten over systematiek in effectieve therapeutische middelen. Toch is er juist sinds NLP een heel scala aan nog sterkere en effectievere middelen gevonden: de power therapies, EMDR, energy psychology: TFT, EFT, BSFF, TAT, en broertjes.